Nieuwsbrief Talma Zorgprogramma
View this email in your browser

Nieuwsbrief Talma Zorgprogramma voorjaar 2016

Voorwoord Xander Koolman - Directeur Zorgprogramma
Dit is de eerste nieuwsbrief van het Talma Zorgprogramma. Het zorgprogramma is een van de twee programma’s van het Talma Instituut voor Work, Care and Welfare. Dit programma heeft tot doel om bij te dragen aan het verduurzamen van het zorgstelsel door het identificeren en blootleggen van institutionele barrières voor doelmatige zorg. Het onderzoek dient het voortdurende debat over het zorgstelsel van wezenlijke informatie te voorzien.
 
Dat zullen we doen door onderzoek te doen in samenwerking met partijen uit de praktijk. De partners van dit programma zijn CZ, De Friesland, Espria, GSK, VGZ en Zilveren Kruis.
 
We zijn op 1 januari dit jaar gestart met een pilot jaar. In dit jaar organiseren wij kennisuitwisseling en themadagen, en doen wij onderzoek dat geprioriteerd is door onze partners. Dit onderzoek doen wij interdisciplinair verband en in samenwerking met onze partners en de Celsus Academie. De eerste samenwerkingsverbanden voor onderzoek met Zilveren Kruis en VGZ staan inmiddels in de steigers. 
 
Die samenwerking heeft geleid tot de organisatie van de eerste Celsus-Talma landelijke themadag over duurzaam betaalbare zorg. Die dag is woensdag 1 juni. U bent hiervoor van harte uitgenodigd. De uitnodiging en het programma volgen snel.
Voorwoord Ab Klink - Voorzitter Talma Institute
Over de hele wereld zoeken politici, verzekeraars, maar ook betrokken artsen naar manieren om de zorg financieel toegankelijk te houden. Die zoektocht is een langdurige. Vanaf de jaren zestig in de vorige eeuw staat het thema op de maatschappelijke en politieke agenda. Er zijn inmiddels veel lessen geleerd. Tegelijkertijd is gebleken dat de zorg ongelooflijk complex is.
 
Nieuwe generaties spilfiguren raken al snel bedolven onder de informatie en zoeken tastend een weg. Het risico van snelle conclusies en koerswendingen is dan groot. Neem de pendelbeweging tussen budgetteren en prestatiebekostiging. Lopen de kosten uit de hand, en doen artsen teveel, dan is de reflex al snel: het dichtschroeien van open einden via lumpsum bedragen of plafonds. Niet zelden gaat dat een poosje goed, maar het evenwicht raakt gaandeweg verstoord en wachtlijsten ontstaan.
 
Er is dan altijd de dreiging van pupillenvoetbal: jarenlang debatten over meer of minder wachtlijsten en uiteindelijk het ei van Columbus: prestatiebekostiging. Bewindspersonen zijn twee maal in ca 20 jaar helden. De een omdat hij de zorgkostenontwikkeling stopt. De ander omdat de wachtlijsten worden weggewerkt. Maar hoe ontsnappen we aan de pendule?
 
Ook in Nederland komen nu alweer stemmen op om naar een one payer system te gaan. Alsof de NHS niet leert waar dat toe kan leiden. Is er een derde weg? Als die er is, dan zullen dat subtielere wegen zijn: met kennis van zaken institutionele randvoorwaarden veranderen. Randvoorwaarden in de vereveningssystematiek, in de schottenproblematiek, in de bekostiging, in de integraliteit van contractering, rond de selectiviteit van de contractering, in de interne structuur van ziekenhuizen, rond het ziekenhuislandschap en de mededinging etc. Het is dit soort vragen dat centraal zal staan in de agenda van het Talma Instituut.
 
Een instituut dat in nauwe samenwerking met de Celsus Academie van de Radboudumc gaat pogen de subtielere wegen in kaart te brengen. Dat is alleszins de moeite de waard. De condities voor verdere verbetering van ons zorgstelsel liggen in een combinatie van betere zorg en juist daardoor lagere kosten. Institutionele condities moeten dat wel beter mogelijk gaan maken. De interactie tussen veldpartijen en wetenschappers die hieraan bij willen dragen, maakt het verkennen en veranderen van die condities nog beter mogelijk. Een hele uitdaging, maar alleszins de moeite waard!
 
De vier thema's binnen het zorgprogramma
'Samen kiezen
voor gepaste zorg'

De relatie tussen patiënt/cliënt en de individuele hulpverlener vormt de kern van de zorg. Binnen deze relatie worden keuzes gemaakt over diagnostiek en behandeling. Als deze in lijn zijn met de richtlijnen en de preferenties van de patiënt, spreken we van gepaste zorg. In dit onderzoeksthema gaat het om de mate waarin (financiële) prikkels gepaste zorg stimuleren: het gaat om prikkels als gevolg van zorginkoop, maar ook van polisvoorwaarden en het verplichte eigen risico. Al deze financiële prikkels beïnvloeden het gedrag van zowel de professional als de patiënt. Dit thema onderzoekt de invloed van prikkels op behandelkeuzes en de mogelijkheden de prikkels onderling zodanig af te stemmen zodat ze bijdragen aan gepaste zorg.
'Inkopen met zorg'
Zorg contracteren, daar zijn onze partners dagelijks mee bezig. De landelijke politiek verwacht dat die contracten leiden tot kwalitatief hoogwaardige, toegankelijke en - misschien wel vooral - betaalbare zorg. Dat lukt in sommige gevallen heel goed, zoals de inkoop van generieke medicijnen heeft laten zien. In andere gevallen blijkt het juist erg lastig.
 
Soms is dat het gevolg van de onderhandelingspositie, maar vaak ook ontbreken de randwaarden om tot goede contracten te komen. Wetenschappelijk onderzoek heeft hierover veel theorie en empirie opgeleverd. We kunnen daarom leren van ervaringen die zijn opgedaan in andere landen en sectoren.
 
In veel gevallen zijn de lessen mogelijk niet direct te vertalen naar de Nederlandse situatie, omdat bijvoorbeeld de instituties verschillen. Zo hebben wij soms andere tradities, moraliteit, wetten, toezicht en financiële prikkels. In dit thema gaan wij samen met onze partners op zoek naar voor Nederland bruikbare kennis. Die kennis dient bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van zorginkoopcontracten, zodat het mogelijk wordt voor elke zorgvorm de daarbij meest passende contractvorm te kiezen.
 
Colofon
Adres
VU Amsterdam/FALW
Gezondheidseconomie
(kamernummer secretariaat)
De Boelelaan 1085
1081 HV Amsterdam

Contactgegevens
Xander Koolman
T: 0640809320
E: x.koolman@vu.nl

 
'Faciliteren van innovatie'
Zorginnovaties kunnen bijdragen aan hogere kwaliteit zorg tegen lagere kosten. Het delen en verspreiden van dergelijke innovaties gaat echter niet vanzelf. Samenwerkingsrelaties, besluitvormingsprocessen, botsende belangen en bestaande bestuurlijke, organisatorische en professionele praktijken kunnen invoering in de weg staan. Innovaties zijn op papier een verbetering, maar blijken niet aantrekkelijk voor alle partijen in de zorg. Innovatieprocessen starten daardoor met tal van beloften en hoge verwachtingen (om het geld binnen te halen, het enthousiasme los te maken, etc.), maar pakken in de praktijk vaak anders uit. Het Talma-onderzoek richt zich op de institutionele obstakels voor en onbedoelde gevolgen van innovaties in de zorg. We kiezen een dubbel perspectief: een analyse van de belangen, strategieën en betekenisgeving van verschillende actoren (actorperspectief) en van de institutionele inbedding van individuele belangen, strategieën en betekenisgeving (systeemperspectief). Tezamen levert dit inzicht op in de barrières bij innovaties voor doelmatige zorg en inzicht in institutionele dynamiek die innovatieprocessen faciliteren of belemmeren.


'Integratie'
Een belangrijk deel van de zorg in Nederland wordt regionaal, decentraal en integraal geboden, waarbij meerdere partijen moeten samenwerken. Hoe wordt een dergelijk complex geheel aangestuurd en welke ongewenste afwentelingsmechanismen en systeemimperfecties doen zich voor? Om dergelijke vragen te beantwoorden kijkt het Talma-onderzoek naar de veranderende relaties tussen actoren in het veld. We stellen vragen over de governance-structuur (Wie reguleert handhaving van collectieve doelstellingen en op welke manier? Hoe geven de actoren vorm en betekenis aan de gevraagde samenwerking?), de probleem-structuur (hoe wordt de collectieve doelstelling gepercipieerd en gewaardeerd door de verschillende actoren en wat zijn de individuele doelstellingen van actoren? Hoe gaan de actoren om met eventuele spanningen tussen doelstellingen?), de financierings-structuur (wat voor prikkels bestaan er in het systeem en hoe reageren verschillende actoren op die prikkels?) en de informatie-structuur (over welke informatie beschikken de actoren? Op welke manier wordt deze informatie gebruikt door de actoren?). Op basis van deze 'actor-centered' analyse van de governance van het systeem kunnen we knelpunten en institutionele belemmeringen waarnemen en begrijpen. 
 
Agenda
11 mei      'Innovaties faciliteren'
13 mei      'Zorg integreren'
18 mei      'Inkopen met zorg'
20 mei      'Samen kiezen voor                             gepaste zorg'
1 juni        Nationale Celsus-Talma                      thema-dag
1 juni        Bijeenkomst                                        maatschappelijke raad
7 oktober  Bijeenkomst                                        maatschappelijke raad
Copyright © 2016, Talma Institute, All rights reserved.

Want to change how you receive these emails?
You can update your preferences or unsubscribe from this list