Copy
View this email in your browser

VeertigVragen #13. Wat vind je van Boeddha?

Goedemorgen <<Naam>>! Tijdens de Vastentijd behandel ik elke dag een vraag van een lezer. Stel hier jouw eigen vraag. Daar is nog ruimte voor. Of lees lekker mee, vandaag over het boeddhisme.

"Hoe denk jij als christen over de Boeddha?"

Beste "Achtvoudig pad", 

een eerdere editie ging over de islam, en nu dus het boeddhisme. Toen zei ik wat ik nu ook ga zeggen: het gaat over een religieuze gesteldheid van miljoenen verschillende mensen. Zij kunnen er beter over spreken dan ik, wat ik erover weet is slechts van horen zeggen. Het blijft maar stukwerk dus, deze mail. 

Als het gaat over de persoon (Siddharta Gautama), dan zie ik altijd een archetypische wijsheidsleraar in hem. Zo heb je Socrates, zo heb je Siddharta, zo heb je Jezus. Er zijn er nog veel meer, natuurlijk, maar deze legendarische exemplaren komen het eerst in mij op. 

Siddharta groeide, net als Mozes, op in een paleis. Qua gevoel ver weg van alle ellende, die toch echt om de hoek lag. Op een dag konden de paleismuren hen echter niet meer vasthouden en gingen ze naar buiten. Daar zagen ze het lijden. Siddharta ziet voor het eerst ouderdom, ziekte en dood. Mozes ziet dat die mooie pyramiden van zijn opa eigenlijk door Hebreeuwse slaven worden gemaakt. De confrontatie maakt beide mannen gek, en daar begint hun zoektocht naar een uitweg.

Voor Mozes de Exodus en de Wet, voor Siddharta de boeddhistische leer en weg naar Nirvana. 

[tekst gaat verder onder het plaatje]
Het boeddhisme bestaat in feite uit talloze verschillende lokale tradities. Binnen die tradities kun je meditatie tegenkomen, ascetisme (een bijzonder sober leven, eventueel in een klooster), atheïsme of theïsme, een nadruk op een ritueel leven of juist een nadruk op filosofie en nadenken over het leven, ethiek, menszijn op aarde. Doordat het zo diffuus is en zo compatibel met veel andere religies, zul je vaak het cliché horen:

'Boeddhisme is geen religie, het is een lévenswijze.' 
Arjen Lubach fileerde dat, ik hang ergens tussen beide visies in. 

Mijn grote held Leonard Cohen, een Joods-Canadese zanger, heeft zich een tijdlang teruggetrokken als monnik in een zenklooster. Toen ze aan hem vroegen of hij nu van religie veranderd was, zei de jood:
'Welnee. Ik had de perfecte religie al.' 

Of het boeddhisme nou een religie is of niet, het blijkt zich in ieder geval goed te laten mengen met bijvoorbeeld het jodendom. Maar ik ken ook christelijk-boeddhistische theologen in Nederland. Blijkbaar bijt het elkaar niet; twee vormen van een spirituele zoektocht naar het goede leven in een wereld vol lijden.

 

Maar wat vínd je er nou van, Alain?


Gesprekken met christelijke boeddhisten, dus mensen die in beide tradities staan, vind ik vaak heel inspirerend. Dan denk ik bijvoorbeeld aan Diana Vernooij. Ik kan de wijsheden die gesprekspartners vanuit het boeddhisme meebrengen erg waarderen. Dit geldt ook voor de twee boeddhisten in Kijken in de ziel van afgelopen jaar, en heb ook met belangstelling gekeken naar Van Dis en de Dalai Lama.

Je merkt het al: in dit alles ben ik slechts een toeschouwer. Ik heb het veel te druk met mijn eigen traditie, en misschien soms met de joodse wortels en varianten daarvan, om echt in het boeddhisme te duiken. Ik ervaar geen bijzonder gemis of bijzondere noodzaak of lokroep om eraan te beginnen, ook. Anderen die dat wel hebben: be my guest, Leonard Cohen was je voor dus ik zal het nooit ofte nimmer afkeuren!

[slotmitsen en maren na 't plaatje]

 

En toch 

is er ook een irritatie als het gaat om een specifieke vorm van het boeddhisme. Een specifieke westerse vorm van het boeddhisme, welteverstaan. Zie ook deze talk bij de Staat van God: hoe westers is het boeddhisme dat wij kennen?

Millennnials met een gat in hun ziel, totaal areligieus opgevoed, die een klimaat-verwoestende backpack naar een niet al te rijk land maken om daar van sereen glimlachende ouderen verlichting te ontvangen, waarover ze dan twee weken lang alles aan iedereen vertellen onder het genot van een latte in hun favoriete koffietent in het centrum van Amsterdam.
Boeddhabeelden in tuincentra. Boeddhabeelden in tuincentra!
Twintigers met gereformeerde of katholieke grootouders die het christendom nooit een blik waardig hebben gekeurd, maar menen dat de ware spiritualiteit wel een exotische naam móet hebben.
Eat-pray-love-boeddhisme, zeg ik op basis van de met een half oog meegekeken verfilming. 
De Beatles-generatie die de kerk totaal liet leeglopen en daarvoor in de plaats experimenteerde met enigszins kolonialistisch geïmporteerde invloeden uit het Verre Oosten.
Vijftigers met een bierbuik die nooit over ethiek, het leven, zingeving hebben nagedacht maar ooit ergens een lachend gezichtje op de kop hebben getikt en dat nu op hun haard hebben staan.

Wanneer het spiritueel armoedig wordt, of zelfs een beetje schaamteloos decadent, heb ik een roodgloeiende hekel aan Nederlandse uitingen van het boeddhisme. 

Maar dat zegt níets over het boeddhisme zelf, veel over onze cultuur, meer over mijn onhebbelijkheid, en ook niets over de vele, vele verschillende fantastische mensen die zich graag laten inspireren door het boeddhisme.
Steun deze serie, bepaal zelf wat je betaalt
Betaal voor mijn thee terwijl ik dit schrijf (tikkie 1 euro)
Stel zelf een vraag
Copyright © 2019 Vreemd Geluid, All rights reserved.


Want to change how you receive these emails?
You can update your preferences or unsubscribe from this list.

Email Marketing Powered by Mailchimp