Copy
Warmtetransitie – Nieuws voor professionals

We zijn weer van start, 2022! En nu vrijwel alle Transitievisies Warmte klaar zijn, moet dit het jaar van de wijkuitvoeringsplannen worden. Deze keer met de bijna activistische minister Rob Jetten aan het roer van Klimaat en Energie.  Drie jaar te gaan en 35 Miljard in de pot. Ondanks alle gigantische uitdagingen die er nog zijn, lijkt het erop dat we een aantal beslissende momenten achter de rug hebben.

Wel zijn er nog veel vragen. Hoe zal het Programma Aardgasvrije Wijken bijvoorbeeld transformeren tot een programma om de wijkaanpak structureel te ondersteunen? En hoe gaat deze wijkaanpak zich verhouden tot de enorme inzet op het individuele spoor met subsidies op isolatie en (hybride)warmtepompen? Het ministerie van BZK stelt terecht dat hybride warmtepompen met name kunnen bijdragen aan de reductie van de CO2 -uitstoot in situaties waar zich de komende 10-15 jaar geen volledig aardgasvrije alternatieven beschikbaar zijn. Maar hoe ziet dit er lokaal concreet uit?

Er heerst ook scepsis wanneer hogere ambities zoals 55-60% CO2-reductie worden genoemd, terwijl de originele doelen (40%) niet gehaald lijken te worden. Dit is ook te lezen in het Introductiedossier (pg 42) voor de bewindspersonen bij Binnenlandse Zaken. Het gaat uiteindelijk om het resultaat – niet om politieke intenties. De uitvoering blijft nu al achter bij de doelstelling, laat staan bij een verdubbeling van de doelstelling. Duidelijk is dat het komend jaar cruciaal wordt om de doelen te halen.

Heb je een interessant idee voor de nieuwsbrief? Stuur een mail naar Tijmen.

Publicaties

PBL - Reflectie op de leefomgevingsthema's in het coalitieakkoord 2021-2025

Het PBL heeft de onderdelen over de leefomgeving uit het coalitieakkoord onderzocht. In een reactie geeft het eufemistisch aan ‘dat de ambities in het coalitieakkoord grenzen aan wat realiseerbaar is’ en ‘de uitwerking van ambitie naar beleid, en van beleid naar uitvoering op gespannen voet staan.’

Bij de gebouwde omgeving is een groot deel van de transitie gestoeld op vrijwilligheid en de bijbehorende subsidies. Maar dit is in de praktijk onvoldoende gebleken. Volgens PBL kan betere participatie helpen de doelen te behalen. Maar er is meer nodig en men zal de “vrijblijvendheid” voorbij moeten gaan. Oftewel – het kan niet bij alleen vrijwilligheid blijven. Op een gegeven moment zal men naar een alternatief moeten, willen we de aardgasvrij doelen halen. Met het risico dat te sterke dwang het tegenovergestelde bereikt. De dwang kan daarom niet zonder oog te hebben voor de verschillende belangen van burgers en ze ook te betrekken bij keuzes. Belangrijk hierbij is natuurlijk dat iedereen uiteindelijk zonder te veel obstakels over kan stappen. Dat past bij het idee dat er van een subsidiebeleid naar een kaderstellend beleid gegaan moet worden.

Daarnaast is het goed om op te merken dat er zonder de juiste vakmensen voorlopig vrij weinig uitgevoerd gaat worden. Het vinden en opleiden van deze mensen is voor energie (en een aantal andere maatschappelijke thema’s) essentieel. Anders stokt het simpelweg bij uitvoering, hoeveel geld er ook tegenaan gesmeten wordt.

Het PBL schat in dat de 7 megaton verwachte reductie een overschatting is van de effectiviteit van de maatregelen. Onder andere door de overlap van verschillende oplossingen.

Lees hier de hele reflectie van PBL

Consultatie: Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie

De consultatie voor het wetsvoorstel dat de gemeenteraad de bevoegdheid geeft om een wijk aardgasvrij te maken is geopend. Het gaat daarbij om wijzigingen van de Omgevingswet en de Gaswet (en in de toekomst Energiewet). De gemeenteraad kan dit doen door een omgevingsplan vast te stellen (in het kader van de Omgevingswet). Het is de bedoeling dat deze wet in 2024 in werking treedt. De wet regelt ook dat de netbeheerder een voorziening kan aanleggen voor de kosten die samengaan met het gasnet verwijderen. Deze voorziening wordt bekostigd uit de tarieven die gebruikers betalen. Daarnaast wordt geregeld dat de gemeente toegang krijgt tot de namen en adressen van alle woningeigenaren, dus ook de particuliere verhuurders.

In de wet is aangegeven dat bewoners zowel juridische als niet-juridische garanties moeten hebben voor deze transitie. Zo moet er bijvoorbeeld genoeg tijd zitten tussen de aanwijzing en de daadwerkelijke overstap naar duurzame warmte en het verwijderen van de gasleiding. Ook moeten bewoners voor een gelijkwaardig alternatief kunnen kiezen als zij niet mee willen met een collectieve aanpak.

Een belangrijke vraag is hoe de posities van eigenaren, huurders en/of bewoners in het gemeentelijk besluitvormingsproces wordt geborgd. De toelichting op het wetvoorstel gaat hier niet expliciet op in. Het Rijk verwijst voornamelijk naar hoe dit via het Omgevingsbesluit is geregeld.

Lees hier onze hele samenvatting
Klik hier om naar de consultatie te gaan

ACM – Paper Waarborgen voor consumenten in de wijkgerichte aanpak

De ACM heeft haar visie gegeven op hoe bewoners in een wijkaanpak als consumenten beschermd moeten zijn. Belangrijk is dat dit vergelijkbaar moet zijn met hoe het in huidige wetgeving geregeld is. Daarnaast moet transparant en begrijpelijk zijn waarom tarieven lokaal kunnen verschillen (door het decentrale karakter van warmtenetten t.o.v. een nationaal gasnetwerk. Ook moet men tijdig voldoende informatie krijgen over aansluitingen, zeker wanneer er een opt-out systeem wordt toegepast. Daarbij is keuzeruimte essentieel, en deze moet ook tijdig inzichtelijk zijn!

Lees hier onze samenvatting
of hier de hele paper

TKI Urban Energy – Innovaties voor Buurtwarmtenetten

Het realiseren van één groot warmtenet in de bestaand bouw lijkt heel lastig. Zeker als er veel bewoners-eigenaren in een buurt zitten. Daarom is er een neiging om kleine buurtwarmtenetten als (tussen)oplossing te zien. Ook is dit een schaal waar coöperaties veel praktischer mee om gaan.

In deze publicatie staat een aantal marktklare oplossing juist voor deze schaal warmtenetten. Er is veel meer mogelijk dan alleen de oude stijl centrale warmtenetten. En met de juiste toepassing van innovaties in de context van de buurt kan er misschien in één keer veel meer.

Lees hier de hele gids
Bekijk meer innovaties op uptempo.nu

Overige onderwerpen

Hybride warmtepompen – tussenoplossing.

Voor wijken waar (nog) geen collectieve oplossing komt maar woningen wel redelijk geïsoleerd zijn kan men met hybride aan de slag. Bij deze route moeten warmtepomp en gasketel wel goed zijn afgesteld op elkaar. Dit betekent juist dimensioneren en instellen zodat de werklast over het jaar zo’n goed verdeeld is. Op een aantal plekken in Nederland is men al van start gegaan met een collectieve uitrol van de hybride warmtepomp. In deze inspiratiegids kan je lezen wat daar van te leren valt. Ben je professional – en wil je goed advies geven over hybride warmtepompen, dan kan de e-learning en leidraad van Enpuls helpen.

Waterstof als onderdeel van de warmtetransitie: wanneer wél?

In principe heeft waterstof (voorlopig) geen plek in de warmtetransitie. Het (groen) produceren is simpelweg nog te kostbaar en inefficiënt om dat te verantwoorden. Maar deze inefficiëntie biedt ook een kans. De “verloren” energie komt namelijk vrij als warmte! Daarom zou het slim zijn grote elektrolysecentrales te koppelen aan warmtenetten, om zo de restwarmte te gebruiken.

Denemarken - nog een idee voor warmte
Hij staat er al een tijdje - maar afgelopen jaar heeft CopenHill op het World Architecture Festival 2021 de prijs voor World Building of the Year 2021 gewonnen. Denemarken wordt vaker als voorbeeld genoemd in de warmtetransitie. Laten we daar de volgende keer ook de restwarmtebron/skihal/wandelroute/klimmuur bij noemen. Doet het vast goed op het gebied van participatie.

Webinars van HIER

Webinar voor gemeenten: Big 5 voor duurzaamheid

Nederland heeft ingestemd met het klimaatakkoord in Parijs 2016 (COP21): de opwarming van de aarde beperken tot ruim onder 2 graden Celsius. Met een duidelijk zicht op 1,5 graden Celsius. Om dit doel te halen hebben EU-lidstaten met elkaar afgesproken dat de EU in 2030 minimaal 40% minder moet uitstoten. De Europese Commissie toetst de klimaatplannen van de EU-lidstaten aan de gestelde doelen.

Nederland werkt nu nationaal aan 49% minder uitstoot. Nederland wil, als andere landen meedoen, de Europese doelstelling verhogen. Niet 40% minder uitstoot van broeikasgassen in 2030, maar 55 %. Het is een complexe opgave en is sturend voor het werk dat gemeenten op duurzaamheid moeten verzetten.

Hoe vertaal je duurzaamheid naar je eigen gemeente? Welke strategie, visie en nieuwe wetgeving spelen mee? Welke thema’s zijn actueel? Hoe krijg je de gemeenteraad mee? Hoe kun je het besluitvormingsproces sturen op inhoud?

27 januari 2022 - 13:00 - 14:30

Meer informatie via deze link
Direct aanmelden via deze link

Webinar voor gemeenten: Energiearmoede, hoe pak je dat aan?

Energiearmoede staat weer hoog op de agenda. Het gaat vooral om huishoudens met een laag inkomen en een slecht geïsoleerde woning. TNO schat dat zeker een half miljoen huishoudens door de hoge gasprijs in de problemen komt. De sleutel tot de structurele oplossing van energiearmoede is investeren in betere isolatie. Maar hoe doe je dat in de praktijk.

Koen Straver (TNO), Fiona Hamberg (Nationaal Warmtefonds) en René Schellekens (RVO) delen hun kennis en de feiten en mogelijke praktische aanpakken aan de deelnemende gemeenten. Ook is er ruimte voor gesprek en discussie. Interessant! Haak aan!

3 februari 2022 - 13:00 - 14:30

Aanmelden - via deze link

Agenda:

> Bekijk de agenda. Relevant agenda-item? Laat het ons weten.
 

HIER opgewekt kennisdossiers:

> Bekijk onze kennisdossiers. Een verzamelplek van informatie op thema
Website
Twitter
LinkedIn
YouTube
Instagram

Copyright © 2021 HIER opgewekt
HIER opgewekt is hét kennisplatform over de lokale energietransitie. Het is een initiatief van klimaatstichting HIER.